روح اعتراض در قفس
حمید حسینی
جوامع در حال گذار به مدرنیته تا شاخص های دموکراسی و رفتار های دموکرات ماب فاصله زیادی دارند. دلایل زیادی در پیشبرد دموکراسی و رعایت حقوق شهروندی وجود دارند که یکی از آنها تحمل افکار و عقاید متفاوت و اجازه بسط و گسترش تفکرات برای دیگر شهروندان دگراندیش است . دگر اندیشی در ایران در حکومتهای پیشین و حکومت فعلی همیشه حامل هزینه هایی برای فعالان سیاسی و اجتماعی و فرهنگی بوده است. حرکت ملی آذربایجان هم در نظر حاکمیت ایران دگر اندیشی محسوب شده و از تمام روشها و افعال بازدارنده در جهت انحراف و مسکوت گرداندن حرکت دریغ نمی ورزد. حال فعالان حرکت ملی با اشراف بر سیاستهای حاکم در ایران مبارزات مدنی خود را جهت احقاق حقوق حقه و مسلم و اولیه همزبان و هموطن خود از پای ننشته و با عزمی راسخ و مصمم در جهت تنویر و بیداری توده مردم فعالانه تلاش میکنند. و دقیقا نکته ازار دهنده برای حاکمیت همین عزم راسخ فعالان حرکت ملی فارغ از دسته بندی های تشکیلاتی و یا مستقل اعم از فرهنگی سیاسی و اجتماعی است که آرامش و عافیت انان را به چالش کشیده است. از میان فعالان حرکت ملی هستند کسانی که نسبت به بقیه اعم از تشکیلاتی یا مستقل تمام زندگی خود را در طبق اخلاص گذاشته و به فعالیت خود ادامه میدهند .
در این نوشته از تمامی فعالان حرکت ملی که از جان و مال خود گذشته و عافیت طلبی های روزمره را به کناری گذاشته و در جهت سعادت بشریت و بالاخص ملت مظلوم و زیر استعمار آذربایجان بی وقفه تلاش می نمایند و گاهی قلم از به تصویر کشیدن زحمات ایشان عاجز می ماند , قدر دانسته و ارج می نهد و در سطور پایین از کسی که قرار است یاد شود برای دیگر عزیزان فعال در حرکت ملی آذربایجان سو ء تعبیر نگردد .
به باور نگارنده یکی از این شخصیتهای برجسته مهندس ابراهیم رشیدی (ساوالان) می باشد. ابراهیم ساوالان شخصیتی با ارداه, مومن به هدف و روحیه ای نستوه ومبارزی خستگی ناپذیر هست و هر کس با ایشان برخوردی داشته باشد می تواند بر این امر صحه بگذارد. بلند نظری و جامع الاطراف بودن درباره مسایل سیاسی , اجتماعی فرهنگی و ادبی از شاخصه های فردی ایشان می باشد الحق حرکت ملی آذربایجان به چنین انسانهایی نیاز دارد تا در مواقع بحرانی بتواند راهکارهای عقلانی و کارشناسی شده را ارئه نماید.
شخصیت چند وجهی ساوالان برکسی پوشیده نیست , ایشان در هر زمینه ای که( فرهنگی , ادبی , سیاسی , اجتماعی) فعالیت نماید فعالیتهایش چشمگیر و قابل ارج نهادن است, یک روز توفیقی حاصل شد تا از کلاس درس زبان و ادبیات ترکی آذربایجانی که برای دانشجویان و تشنگان فرهنگ و ادبیات آذربایجان تشکیل شده بود رفتم اگر به چشم خود نمی دیدم باورش برای من امکان پذیر نبود اما , ایشان با چنان عشق و علاقه ای در یک فضای 1*3 متری به دانشجویانش تدریس میکرد که حیرت هر بیننده ای را برمیانگیخت و با چنین پیش زمینه ای و مثالهای دیگری که بر اکثر فعالین آذربایجانی و ملت آذربایجان پوشیده است و این هم به خاطر خضوع و فروتنی ایشان , که خود را یک انسان آذربایجانی که نسبت به سرنوشت ملتش مسئول هست قابل ارزیابی است, والحق که تعهد ایشان به عنوان یک روشنفکر آذربایجانی مثال زدنی و بی نظیر است .
دکتر شریعتی یک تعبیر جالبی بر چنین اشخاصی دارد اینکه , مردان بزرگ مانند کوه می مانند که از دور هیبت و عظمت آنها زیاد قابل درک نیست اما وقتی به طرف کوه قدم بر میداری در هر قدم و پشت سر گذاردن از بلندی های متعدد بزرگی و عظمت آن را درک میکنی( نقل به مضمون)و ابراهیم ساوالان صاحب چنین شخصیتی است.
در چنین شراط سخت و جو خفقانی که در کشور حاکم است و فعالان آذربایجانی روز به روز از طرف حاکمیت در فشار هستند حلقه تحمل حاکمیت تنگ تر و تنگتر میگردد, بر دیگر فعالان آذربایجانی که در بیرون و شرایط مساعد تری نسبت به فعالان در بند حاکمیت است, که با با ابزار و وسایل محدودشان در جهت تنویر افکار عمومی و جامعه بین الملل فرو گذارنبوده تا زحمات عزیزانی مثل ابراهیم ساوالان به هدر نرفته و تا زمانی که ملت مظلوم آذربایجان به حقوق مسلم خود دست نیافته اند با الگو قرار دادن فعالان حرکت ملی ( اعم از تشکیلاتی یا مستقل و کسانی که قلبشان برای انسان آذربایجانی می تپد) از پای ننشته شب و روز تلاش خود را بیشتر نموده تا حق مسلم هر انسان اذربایجانی به دست خودش گرفته شده و درجهت سعادت انسان آذربایجانی گام بردارند.
به امید روزی که هر ملتی حقوق از دست رفته خود را باز یافته و سرنوشت خود را فقط و فقط خود تعیین نماید.